Benno Barnard en Geert van Istendael
Met de zesde zwarte zondag op rij heeft de 'wereldhaven' Antwerpen weer geen al te beste beurt gemaakt in het buitenland. Benno Barnard en Geert van Istendael konden het niet langer aanzien en stuurden een commentaar naar Gazet van Antwerpen. Het commentaarstuk verschijnt vandaag tegelijk in Gazet van Antwerpen en De Morgen.
'Dat stadswapen van Antwerpen!" spotte de Duitse journalist zondagavond op de Grote Markt. "Als je dat linkerhandje overschildert, dan heb je een prachtig Hitlergroetje..."
Dit is een tijd van onrust, dit is het ogenblik voor een na jaren ontkerkelijking enigszins in onbruik geraakte operatie: het gewetensonderzoek.
Hoe komt het dat een groene bekende Vlaming zondagavond op televisie even bedroefd als verbaasd uitriep: "Ik heb nog nooit een Vlaams Blokker gezien?" De kans dat je in Antwerpen een Blokker tegen het lijf loopt, is toch veel groter dan de kans dat je een Marokkaan ontmoet!?
In de ogen van de wereld is Antwerpen plat op zijn bakkes gegaan. In de ogen van diezelfde wereld komen er in Antwerpen bij iedere verkiezing meer ouwe en nieuwe zwartzakken uit de riolen.
Maar het gaat niet alleen over Antwerpen of de Antwerpse goudkust. Heel Vlaanderen moet nu maar eens de moed hebben om de kwade geesten van aangezicht tot aangezicht te aanschouwen. Want ook in talloze vredige dorpkens en steden werd de schande gepleegd. Ook door welvarende tweeverdieners met een Marokkaanse werkster.
Vlaanderen is een van de rijkste plekken ter wereld. Wie rijk is, heeft geen recht op gekanker. Maar Vlaanderen, Antwerpen voorop, wentelt zich in de zeurkouscultuur.
Natuurlijk weten wij dat niet iedere Vlaming rijk is. Dat er Marokkaanse snotneuzen zijn die autoruiten inslaan. Dat ook in Vlaanderen niet iedereen werk heeft. En toch. Ook een werkloze is niet zo dom of hij weet wel dat het Vlaams Blok stinkt naar een vreselijk verleden.
Wat een geluk dat wij nog Waalse landgenoten hebben. U weet wel, die luie, rooie, stakende profiteurs. De Borinage, La Louvière, de voorsteden van Charleroi zijn grauwe oorden van werkloosheid en verval. Maar de fascisten krijgen er geen poot aan de grond. Vlaanderen dient nederig en nauwkeurig het Waalse voorbeeld te bestuderen. Of zijn wij vergeten dat onze voorouders gastarbeiders waren in het Zwarte Land? Willen wij niet meer weten dat die Vlaamse godverdoums van honderd jaar geleden een smerige reputatie hadden van vechtende en zuipende proleten? Rijk Vlaanderen mag nooit vergeten dat het ooit arm Vlaanderen was.
En wat staat ons nu te doen?
Laten we om te beginnen de migrant gemeentelijk stemrecht geven en wel op pragmatische gronden.
Een burgemeester doet iets voor zijn kiezers. Dat is logisch, hij wil de volgende keer nog eens worden verkozen. Gevolg: hij doet niets voor niet-kiezers, daar heeft hij geen belang bij. Maak dus de niet-kiezers tot kiezers - iets waar een wijk als Deurne nog het meest van zou profiteren. Tot zover het stemrecht, het recht zonder meer.
Maar er is ook de verantwoordelijkheid. Stel bijvoorbeeld: een migrant wordt schepen van Sport. Dan komt er een moment waarop hij tegen voetbalclub Marrakech of Antalya, dus tegen zijn eigen volk, moet zeggen: "Jongens, voor jullie nieuwe veld is er geen geld op de begroting." Dat smoort ieder vermoeden van discriminatie.
Daarmee hebben we niet gezegd dat de migranten het probleem vormen. Zijn de Vlamingen het probleem omdat een minderheid zich misdraagt in het stemhokje? Zijn de migranten het probleem omdat een minderjarige minderheid zich misdraagt op straat? Zijn de straattegels het probleem omdat ze hier en daar losliggen? ("Ier en doar? Auveral, schatsje, auveral ligge ze los, de stiene!").
Er zijn nog veel meer problemen. Iedere grote stad heeft ze. Maar het is onzin te beweren dat Antwerpen (laat staan Schoten) een van hondenpoep en illegalen vergeven stort is geworden.
Gaan jonge migranten zich te buiten aan baldadigheid? De eerste reactie dient te komen - en ze komt al - van de migrantengemeenschappen zelf, want het is hun reputatie die geschaad wordt. Wien het water deert, het water keert, dat weten we in de Lage Landen al eeuwen.
Maar ook is waar dat jonge migranten die werk zoeken worden gediscrimineerd. Dat is een gevolg van de vrije markt. Op dat punt moet de vrijheid van de markt worden beknot.
En: gekleurde kinderen worden geweigerd door scholen die zichzelf te goed vinden voor hen. Die houding is even burgerlijk als onchristelijk. Hier is dwang nodig van de inrichtende macht, en niet bepaald zachte dwang.
Wat we zelf doen, doen we beter en we rijden in de hoogste versnelling, nietwaar? Op 8 oktober is de Vlaamse kiezer op de rem gaan staan. Hij deed dat buitengewoon lomp. Het gepiep en gekrijs werd tot ver over de landsgrenzen vernomen. "Een wereldhaven die bang is voor buitenlanders?"
'Laten we om te beginnen de migrant gemeentelijk stemrecht geven en wel op pragmatische gronden'
Benno Barnard en Geert van Istendael zijn auteurs.
De Morgen van 13 oktober 2000.